Twoje granice, Twoje bezpieczeństwo: Zrozumieć prawo

Ten scenariusz zajęć przeznaczony jest dla uczniów / uczennic klas 4-8 szkoły podstawowej

Cel główny ZAJĘĆ:

Podniesienie świadomości prawnej uczniów poprzez zapoznanie ich z podstawowymi pojęciami związanymi z funkcjonowaniem prawa oraz kształtowanie postaw norm prawnych przez uczniów

Dzięki realizacji zajęć uczniowie:

1. Zrozumieją pojęcie PRAWA jako zbioru norm regulujących życie społeczne,
2. Będą zdolni odróżnić pojęcie prawa od zasad obowiązujących w rodzinie i w szkole,
3. Podniosą swoją świadomość dotyczącą obowiązku znajomości i stosowania prawa przez wszystkich członków społeczeństwa niezależnie od wieku,
4. Będą potrafili zidentyfikować /nazwać podstawowe instytucje odpowiedzialne za tworzenie i egzekwowanie prawa,
5. Dowiedzą się, że nieprzestrzeganie prawa wiąże się z konsekwencjami,

Przebieg zajęć:

• Uczniowie proszeni są o podanie synonimów słowa „PRAWO”. Ważne, aby w zestawie synonimów znalazły się takie określenia jak: norma, reguła, przepis, zasada…
• Podział klasy na grupy (max 5 osobowe). Przykładowe sposoby dzielenia klasy na grupy:
  1. tradycyjne odliczanie np. do 4, grupę tworzą osoby z tym samym numerem
  2. losowanie kolorowych kartek/kulek, grupę tworzą osoby z kartką tego samego koloru
• W grupach praca nad wypracowaniem pomysłów/odpowiedzi na pytanie: „Co by się działo na świecie, gdyby nie istniało żadne prawo.
  Co by się wtedy działo w:
  – szkole
  – internecie
  – na ulicy
• omówienie pracy grup, zwrócenie uwagi na ochronę osób słabszych.
• Przykładowe pytania:
  1. Jak byście się czuli / czuły w takiej sytuacji?
  2. Czy czulibyście / czułybyście się bezpiecznie?
  3. Co powoduje, że czujecie się bezpiecznie?
• Jaką rolę pełni prawo w naszym Państwie, w szkole, jaką rolę pełnią reguły zasady obowiązujące w danej zbiorowości? (przykładowe wypowiedzi, które mogą być podstawą do dyskusji z uczniami
  1. wyznacza granice dozwolonych i zakazanych zachowań „Dzięki prawu wiadomo, co wolno, a czego nie”, „ Bez zasad każdy robiłby, co chce”
  2. chroni wartości ważne dla każdego człowieka, takie jak życie, wolność i własność „Prawo chroni ludzi, żeby było bezpiecznie”
  3. Umożliwia egzekwowanie odpowiedzialności za czyny niezgodne z prawem oraz kontroluje działania różnych instytucji (np. szkoły) „Jak ktoś łamie prawo, to ma karę”
  4. Prawo reguluje życie w państwie i chroni prawa obywateli
  5. Prawo jest potrzebne, żeby każdy był traktowany sprawiedliwie
  6. Prawo chroni słabszych przed silniejszymi.”
  7. „Prawo w szkole to np. statut i regulaminy, które dbają o bezpieczeństwo.”
  8. „Zasady szkolne wynikają z prawa i pomagają reagować na przemoc.”
  9. „Zasady pomagają funkcjonować grupie bez konfliktów.”
• Wypracowanie w grupach podsumowania zajęć w formie tezy podsumowującej. Np.
  1. Prawo istnieje po to, aby zapewnić bezpieczeństwo i sprawiedliwe traktowanie wszystkich ludzi.
  2. Prawo obowiązuje każdego, niezależnie od wieku, pozycji czy siły.
  3. Prawo chroni słabszych przed silniejszymi i pomaga zapobiegać niesprawiedliwości
  4. Bez prawa i zasad życie społeczne stałoby się chaotyczne i niebezpieczne.
  5. Prawo wyznacza granice, których nie wolno przekraczać, nawet jeśli ktoś uważa, że to tylko żart.
  6. Prawo pomaga rozwiązywać konflikty w sposób sprawiedliwy, a nie siłą.
  7. Zasady i prawo są potrzebne, aby ludzie mogli czuć się bezpiecznie w szkole i poza nią.
  8. Prawo nie ogranicza wolności, ale chroni ją przed nadużyciami innych.
  9. Przestrzeganie prawa jest formą odpowiedzialności za innych ludzi.
  10. Prawo obowiązuje także w internecie i w relacjach rówieśniczych.

Powyższe tezy można także wykorzystać do ćwiczenia typu „zdania niedokończone” Np. uczniowie mają dokończyć zdanie „Prawo istnieje po to, aby….”